Prowadzący: Tomasz Ożóg (Burmistrz) i Norbert Rzepisko

1. DLACZEGO SZUKAMY ZMIAN W KOMUNIKACJI?

1.1. Dotychczasowa ocena komunikacji

  • Komunikacja w Skawinie jest co do zasady pozytywnie oceniana przez mieszkańców
  • Podczas kampanii wyborczej mieszkańcy wymieniali komunikację jako jedno z największych osiągnięć poprzedniej kadencji
  • Cel: poprawa dobrze funkcjonującego systemu – żeby działał jeszcze lepiej

1.2. Podstawy prawne i strategiczne

  • Zapisy w dokumentach strategicznych (strategia rozwoju, plan mobilności) zakładają skracanie czasu dojazdu i poprawę komfortu
  • Uchwała Rady Miejskiej – przyjęta jednogłośnie w kwietniu 2025 r. – zobowiązała burmistrza do wdrożenia zmian
    • Komisja rewizyjna pracowała nad projektem przez 3 miesiące i pozytywnie go zaopiniowała
    • Rada Miejska zatwierdziła rekomendacje jednogłośnie i nakazała przyspieszenie prac

1.3. Kluczowe dane z badań podróżniczych

  • 65% codziennych podróży mieszkańców odbywa się wewnątrz gminy Skawina
  • 35% podróży kieruje się do Krakowa
  • Większość wewnętrznych podróży to trasy: osiedle/sołectwo → centrum Skawiny lub strefy gospodarcze

1.4. Główne problemy zgłaszane przez mieszkańców

  • Opóźnienia połączeń do Krakowa
  • Autobusy jeżdżące „stadami” – kilka naraz w tym samym kierunku
  • Puste autobusy na niektórych trasach
  • Brak taktu (regularności) w połączeniach z Krakowem – długie przerwy między kursami
  • Słaba obsługa stref gospodarczych (ok. 20 000 miejsc pracy)

2. RELACJE Z KRAKOWEM – DLACZEGO SZUKAMY WIĘKSZEJ SAMODZIELNOŚCI?

2.1. Dotychczasowy model organizacji

  • Gmina miejska Kraków jest organizatorem komunikacji miejskiej dla Skawiny przez swoje agendy (MPK itp.)
  • Bilety kupowane przez pasażerów stanowią ok. 20% przychodów systemu – komunikacja nigdy się nie bilansuje finansowo
  • Poprzednio gmina Skawina dofinansowywała niektóre linie na poziomie ok. 35% (np. linia 2011)

2.2. Zmiana polityki Krakowa – wzrost kosztów

  • Kraków ujednolicił stawki dla wszystkich gmin metropolii – bez różnicowania na linie rentowne i nierentowne
  • Obecna stawka dopłaty gminy: 57,5% kosztu wozokilometra
  • Od 2026 r. stawka wzrośnie do 65% kosztu wozokilometra
  • Aktualna stawka za wozokilometr (Kraków): 11,85 zł (zapowiadany wzrost o 3 grosze m.in. z tytułu bezpłatnych przejazdów uczniów)
  • Gmina płaci 100% kosztów za „bieg techniczny” autobusu z zajezdni do Skawiny (szacunkowo 250 000–300 000 zł rocznie od jednego autobusu)

2.3. Skala finansowa komunikacji w Skawinie

  • Łączna liczba wozokilometrów rocznie: ok. 2 000 000 km
  • Koszt 1 wozokilometra (cały system): ok. 13 zł → razem ok. 26 mln zł (całkowity koszt systemu)
  • Budżet gminy na komunikację w 2025 r.: ok. 11 mln zł (linie S jeżdżą taniej, Kraków płaci część kosztów)
  • Szacowany koszt systemu w 2027 r. (bez zmian): ok. 16 mln zł (wzrost wynikający ze wzrostu stawek krakowskich, płac kierowców, paliwa)

2.4. Inne problemy we współpracy z Krakowem

  • Gmina nie ma wpływu na rozkłady jazdy – każda zmiana wymaga zgody ZTP Kraków i gmin sąsiednich
  • Kraków podejmuje decyzje priorytetowo dla własnych mieszkańców
  • Wielokrotne przypadki gróźb zawieszenia linii przy braku akceptacji aneksów cenowych
  • Przy spadkach cen paliw Kraków nigdy nie obniżył stawki za wozokilometr
  • Strefa czystego transportu, płatne parkowanie w niedzielę, inne opłaty – dodatkowe koszty przerzucane na mieszkańców gmin ościennych

2.5. Trend metropolitalny – inne gminy

  • Wieliczka: własna spółka komunikacyjna, tabor elektryczny, środki ZIT, koszt wozokilometra zbliżony do krakowskiego
  • Zielonki, Wielka Wieś, Niepołomice: przechodzą na własną komunikację
  • Model Skawiny: zakup usługi na rynku (bez tworzenia własnej spółki) – linie ESKI, stawka ok. 7–8 zł/km (tańsze niż Wieliczka i Kraków)

3. OBECNY SYSTEM KOMUNIKACJI – ESKI I LINIE KRAKOWSKIE

  • 5 podstawowych linii S (ESKI) funkcjonuje od kilku lat
  • Linie dodatkowe/zastępcze – wynikające z bieżących remontów (Żózów, Radziszów, Wola Radziszowska)
  • 3 linie marszałkowskie (Szybka Kolej Aglomeracyjna + linie dowozowe)
  • SKA: dojazd z Dworca Skawina do Dworca Kraków Główny w ok. 20 minut

4. TRZY WARIANTY REORGANIZACJI KOMUNIKACJI

Wszystkie warianty mieszczą się w budżecie ok. 16 mln zł rocznie (szacunek na 2027 r.).

KryteriumW0 (status quo)W1 (pełna samodzielność)W2 (pośredni)
Przesiadka w SkawinieNIE (bezpośrednie)TAK (wszystkie linie)CZĘŚCIOWo (3 linie bez przesiadki)
Linia 283 do KrakowaBrakCo 10 min (szczyty)Co 10 min (szczyty)
Aglobus (Skawina–Kraków przez Aleje)NIETAKNIE (brak środków)
Darmowa komunikacja wewnętrzna (ESKI)NIETAK (karta mieszkańca)OGRANICZONA (trudne do sfinansowania)
Obsługa stref gosp.SŁABALEPSZA (wjeżdżamy mniejszymi busami)CZĘŚCIOWO LEPSZA

4.1. Wariant W0 – Status quo (bez zmian)

Opis: System wraca do stanu z września 2025 r. (przed remontami). Główna rola Krakowa jako organizatora, uzupełnione liniami S.

Zalety:

  • Znany i pozytywnie oceniany przez mieszkańców system
  • Bezpośrednie połączenia sołectwo → Kraków (bez przesiadki)
  • Wysoki standard techniczny taboru MPK Kraków
  • Sprawne zaplecze techniczne i szybka reakcja na awarie
  • Działające systemy informacyjne, aplikacje, e-bilety, śledzenie autobusów
  • Linia zastępcza S6Z pozostaje jako stała linia (Kopanka)

Wady:

  • Brak obsługi stref gospodarczych (ok. 20 000 miejsc pracy)
  • Wykluczenie komunikacyjne części sołectw
  • Nieelastyczny system – gmina nie może zmieniać rozkładów bez zgody Krakowa
  • Chroniczne opóźnienia z powodu korków (rondo na ul. Krakowskiej – opóźnienia 10–20 min)
  • „Stada autobusów” – kilka na raz w tym samym kierunku, potem długie przerwy
  • Rosnące koszty bez wpływu gminy: 57,5% → 65% stawki wozokilometra od 2026 r.
  • Dodatkowy koszt biegu technicznego autobusów z zajezdni krakowskiej: 250–300 tys. zł/rok na pojazd

4.2. Wariant W1 – Pełna samodzielność (skrócenie linii do Skawiny)

Opis: Wszystkie linie sołeckie kończą się w Skawinie (węzeł przesiadkowy). Z Skawiny do Krakowa jadą autobusy gminne.

Główne elementy:

  • Linia 283: Skawina – Czerwone Maki, co 10 minut w godzinach szczytu
  • Linia 243: Skawina – Borków Fałęcki przez ul. Petrażyckiego, co 45 minut
  • Aglobus (marszałkowski): Skawina → Czerwone Maki → Most Grunwaldzki → Aleje → Dworzec MDA (Małopolski Dworzec Autobusowy)
  • Autobusy na liniach S po terenie Skawiny – bezpłatne (powiązane ze Skawińską Kartą Mieszkańca)
  • Pojazdy ESKI – porównywalny standard do krakowskich, klimatyzowane, systemy głosowe, aplikacje
  • Elastyczność doboru wielkości autobusu do potrzeb (mniejszy → opłacalny na rzadziej uczęszczanych trasach)
  • Wjazd na strefy gospodarcze (mniejsze pojazdy mogą wjeżdżać tam, gdzie duże autobusy krakowskie nie mogą)
  • Bilety aglomeracyjne nadal honorowane
  • Takt na liniach sołeckich w godzinach popołudniowego szczytu: ok. 40 minut

Zalety:

  • Pełna niezależność od Krakowa – gmina samodzielnie decyduje o rozkładach
  • Darmowa komunikacja wewnętrzna dla podatników gminy (karta mieszkańca)
  • Aglobus – nowa, atrakcyjna trasa do centrum Krakowa przez Aleje (drugi korytarz obok SKA)
  • Lepsza obsługa stref gospodarczych
  • Brak „stad autobusów”
  • Większy wpływ na optymalizację kosztów i jakość

Wady:

  • Obowiązkowa przesiadka w Skawinie dla wszystkich jadących do Krakowa
  • Ryzyko spóźnienia autobusu powrotnego z Krakowa → ominięcie połączenia sołeckiego (autobus nie czeka)
  • Konieczność organizacji sprawnych węzłów przesiadkowych w Skawinie

4.3. Wariant W2 – Pośredni (zachowanie wybranych linii bezpośrednich)

Opis: Kompromis: 3 główne linie sołeckie pozostają bezpośrednie do Krakowa, pozostałe zastąpione ESKI.

Zachowane linie bezpośrednie (sołeckie → Skawina → Kraków):

  • Linia 253: Wola Radziszowska / Radziszów → Skawina → Czerwone Maki
  • Linia 213: Skrzęcin / Polanka / Gołowice / Żózów / ul. Halerów → Czerwone Maki
  • Linia 223: Brzeźnica → Kraków
  • Linia 243: Skawina → Borków Fałęcki (co 45 min) – pozostaje
  • Linia 283: Skawina → Kraków (co 10 min w szczycie) – pozostaje
  • Pozostałe linie MPK zastąpione liniami S

Zalety:

  • Mieszkańcy 3 głównych korytarzy nie muszą się przesiadać
  • Linia 283 co 10 min i 243 co 45 min dają opcję szybkiego powrotu
  • Częściowa niezależność od Krakowa
  • Lepsza punktualność wewnątrz gminy niż W0

Wady:

  • Brak Aglobusa (za drogie w tej konfiguracji)
  • Trudniejsze do sfinansowania darmowe przejazdy na ESKI (mniejszy efekt zachęty)
  • Pozostają „stada autobusów” z 3 kierunków zbiegające się w Skawinie
  • Linie bezpośrednie nadal narażone na korki i opóźnienia (jak W0)
  • Ryzyko dublowania się kursów na trasie Skawina–Kraków (253 + 283 równolegle)

5. SKAWIŃSKA KARTA MIESZKAŃCA I BEZPŁATNA KOMUNIKACJA

  • Propozycja darmowych przejazdów ESKI dla mieszkańców płacących PIT w gminie Skawina (głównie dotyczy W1)
  • Cel: zachęta do rozliczania podatków w Skawinie, budowanie wspólnoty lokalnej
  • Apel do mieszkańców: złożyć/zmienić PIT za 2025 r. z gminą Skawina jako podatnikiem – można to zmienić
  • Kontekst: mieszkańcy rozliczający PIT w Krakowie uzyskują tam benefity (SCT, parkingi niedzielne) – darmowa komunikacja miałaby być równoważną korzyścią w Skawinie

6. PRZETARG NA OPERATORA – WYJAŚNIENIA

  • Ogłoszony przetarg NIE oznacza podjęcia decyzji o wyborze wariantu
  • Procedury przetargowe na tak duże zamówienia (miliony wozokilometrów) trwają wiele miesięcy, niekiedy do kilkunastu miesięcy
  • Ogłoszenie z wyprzedzeniem daje czas na: pytania oferentów, korekty opisu zamówienia, ewentualne odwołania
  • Gmina Skawina ma już doświadczenie z kontraktowania linii S (ESKI) od kilku lat
  • Aktualna stawka za wozokilometr w ESKI: ok. 7–8 zł/km (znacznie taniej niż Kraków: 11,85 zł i Wieliczka)

7. KONSULTACJE SPOŁECZNE – HARMONOGRAM I FORMY UDZIAŁU

7.1. Demonstracyjny tabor ESKI

  • Przykładowe autobusy ESKI pojawią się na terenie gminy w najbliższych dniach
  • Możliwość zapoznania się z jakością i standardem nowego taboru

7.2. Spotkania bezpośrednie z pracownikami urzędu

  • Siedziba Urzędu – Referat Mobilności (dyżury rano i po południu)
  • Biblioteka Miejska w Skawinie
  • Główne węzły i przystanki komunikacyjne (na terenie gminy i miasta)

7.3. Kontakt elektroniczny i tradycyjny

  • E-mail z pytaniami i sugestiami
  • Tradycyjne pisma do urzędu
  • Komentarze pod podcastem i w mediach społecznościowych gminy

7.4. Q&A online

  • Planowane dwa spotkania Q&A (w formie podcastu/wideo) – z udziałem burmistrza i Norberta Rzepisko
  • Odpowiedzi na zebrane pytania pisemne i mailowe

7.5. Ankieta – kluczowy element konsultacji

  • Pytanie ankietowe: Który z trzech wariantów (W0, W1, W2) jest dla Państwa najkorzystniejszy?
  • Forma elektroniczna: przez Kartę Mieszkańca
  • Forma tradycyjna: papierowe ankiety w urnach (urząd, punkty mobilne)
  • Wynik ankiety stanowi podstawę do podjęcia ostatecznej decyzji przez burmistrza

8. KLUCZOWE DANE LICZBOWE – ZESTAWIENIE

WskaźnikWartość
Udział podróży wewnątrz gminy65%
Udział podróży do Krakowa35%
Przychody z biletów (% kosztów systemu)ok. 20%
Wozokilometry rocznie (cały system)ok. 2 000 000 km
Koszt 1 wozokilometra (cały system)ok. 13 zł
Koszt 1 wozokilometra (Kraków)11,85 zł (+ wzrost o 3 gr)
Koszt 1 wozokilometra (ESKI)ok. 7–8 zł
Udział gminy w koszcie Krakowa (2025)57,5%
Udział gminy w koszcie Krakowa (od 2026)65%
Budżet na komunikację 2025ok. 11 mln zł
Szacowany koszt systemu 2027ok. 16 mln zł
Koszt biegu technicznego z zajezdni Krakowa250 000–300 000 zł/rok/autobus
Takt linii 283 (W1/W2, szczyty)co 10 minut
Takt linii 243 (W1/W2)co 45 minut
Takt linii sołeckich w W1 (szczyty popołudniowe)ok. co 40 minut
Miejsca pracy w strefach gosp. Skawinyok. 20 000

ŹRÓDŁO: https://www.youtube.com/watch?v=xw921ldwMNk

Wyciągnięto tekst z nagrania audio używając najbardziej zaawansowanego modelu do transkrypcji tekstu na mowę. Opracowano zaś przy pomocy modelu Claude. Dysponując nawet najlepszymi narzędziami i modelami AI może gdzieś zdarzyć się błąd w tekście.

opracował zawodowy fotograf, wieloletni eksperymentator od AI, Jarosław Karasiński