Dominik Kowalik, jako pracownik Wydziału Klimatu, prowadził konsultacje dotyczące programów wsparcia i kwestii związanych z czystym powietrzem przed oficjalnym rozpoczęciem Zebrania Wiejskiego w Radziszowie w dniu 25 września 2025 roku. Jego prezentacja skupiła się na obowiązkach wynikających z uchwał antysmogowych oraz na formach wsparcia dostępnych dla mieszkańców gminy Skawina.
Informacje dotyczące Wydziału Klimatu i Uchwał Antysmogowych
Wydział Klimatu zajmuje się wdrażaniem przepisów anty-smogowych oraz kontrolą palenisk.
- Uchwały Antysmogowe i Ograniczenia Spalania Paliw:
- Na terenie województwa małopolskiego obowiązuje uchwała antysmogowa od 2017 roku.
- Od 2021 roku na terenie gminy Skawina obowiązuje lokalna uchwała antysmogowa, która wprowadziła ograniczenia w eksploatacji instalacji spalających paliwa.
- Od 1 stycznia 2022 roku obowiązuje zakaz montażu nowych kotłów węglowych.
- Od stycznia 2023 roku obowiązuje zakaz użytkowania tzw. kopciuchów (kotłów poniżej trzeciej klasy).
- Kotły trzeciej i czwartej klasy można eksploatować do końca 2026 roku. Kowalik zasugerował, że należy zastanowić się nad ich wymianą już w przyszłym roku.
- Całkowity zakaz eksploatacji kotłów węglowych zostanie wprowadzony od stycznia 2030 roku.
- Kominki i Ogrzewacze Pomieszczeń:
- Kominki montowane przed 2017 rokiem mogą być dalej eksploatowane, o ile posiadają dokumentację potwierdzającą sprawność cieplną minimum 80% lub emisję pyłów poniżej 40 mg/m³.
- Kominki montowane między 2017 a 2022 rokiem muszą mieć certyfikat Ekoprojektu.
- Nowo instalowane kominki lub miejscowe ogrzewacze pomieszczeń muszą mieć certyfikat Ekoprojektu, zamkniętą komorę spalania i automatyczną regulację dopływu powietrza.
- Na terenie gminy Skawina nie ma zakazu montażu kotłów na drewno zgazowujących drewno i kotłów na pelet. Dostępne są na to dofinansowania.
- Kontrole i Deklaracje:
- Pracownicy Wydziału Klimatu wraz ze Strażą Miejską przeprowadzają kontrole palenisk w gospodarstwach domowych „na okrągło”.
- Referat Ochrony Środowiska kontroluje również szamba.
- Ważnym wymogiem, będącym podstawą do kontroli, jest złożenie deklaracji CEB (Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków), dotyczącej źródeł ciepła, co jest wymogiem Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego.
Programy Wsparcia i Dofinansowania
Dominik Kowalik przedstawił gminne i rządowe programy wsparcia finansowego:
- Dotacje Gminne: Mogą być łączone z ogólnopolskim programem „Czyste Powietrze”.
- Kotły gazowe: 4 500 zł.
- Kotły na biomasę: 3 000 zł.
- Pompy ciepła: 7 000 zł.
- Ogrzewanie elektryczne.
- Program „Czyste Powietrze”: Wymaga przeprowadzenia audytu energetycznego, który wskaże niezbędne prace, np. obowiązkową termomodernizację dla słabo docieplonych budynków. Dofinansowanie można otrzymać również na samą wymianę źródła ogrzewania, jeśli budynek się kwalifikuje.
- Inne Formy Wsparcia (Wydział Klimatu):
- Zbiorniki na wodę: Trwa ciągły nabór na zbiorniki naziemne. Gmina je udostępnia, a po sześciu latach przechodzą one na własność mieszkańców. Dostępne są cztery rodzaje zbiorników, o których informacje znajdują się na stronie internetowej.
- Dofinansowanie do przydomowych oczyszczalni ścieków (informacje w Rynku 14).
- Odbiór odpadów azbestowych (dla osób wymieniających pokrycie dachowe).
- Dofinansowanie do kompostowników: Ruszą prawdopodobnie od przyszłego roku, gdyż rok budżetowy się kończy.
Wymóg Płacenia Podatku PIT w Gminie Skawina
- Burmistrz Norbert Rzepisko, odnosząc się do dotacji (w tym tych na wymianę kotłów ciepła i zbieranie wody opadowej, o których mówił Kowalik), podkreślił, że Rada Miejska poprawiła regulaminy.
- Obecnie wszystkie osoby oczekujące pomocy materialnej od Gminy Skawina w ramach dotacji muszą być płatnikami podatku dochodowego (PIT) na terenie Gminy Skawina (muszą być tam zameldowane).
- Jest to forma przejścia na „inny level”, ponieważ pomoc materialna jest często finansowana z budżetu gminy, a wielu mieszkańców mieszka w Skawinie, korzysta z usług (szkoły, woda, odpady), ale płaci PIT w innych gminach (np. w Koszalinie), co prowadzi do braku środków w lokalnym budżecie. Wymóg ten ma zachęcić mieszkańców do meldowania się i płacenia podatków na rzecz gminy.