Sołtys jest, obok Zebrania Wiejskiego (organu uchwałodawczego), jednym z dwóch głównych organów Sołectwa Radziszów, będącego jednostką pomocniczą Gminy Skawina. Zgodnie ze Statutem Sołectwa Radziszów (Załącznik nr 12 do uchwały Rady Miejskiej w Skawinie z 2022 r.), Sołtys jest organem wykonawczym Sołectwa [§ 4 ust. 3, 147].

Poniższe omówienie przedstawia rolę, obowiązki, tryb wyboru oraz działalność Sołtysa w kontekście funkcjonowania całego Sołectwa, w oparciu o dostarczone źródła (Statut 2022 i protokoły z Zebrań Wiejskich).

1. Status i Rola Wykonawcza

Sołtys reprezentuje mieszkańców Sołectwa wobec Rady Miejskiej i Burmistrza. Jest to kluczowa pozycja, mająca charakter społeczny [§ 11 ust. 2, 153].

Do najważniejszych obowiązków Sołtysa (jako organu wykonawczego) należy:

  • Wykonywanie Uchwał i Zarządzeń: Sołtys jest odpowiedzialny za wykonywanie uchwał Zebrania Wiejskiego i Rady Sołeckiej, a także zarządzeń Burmistrza [§ 12 ust. 1 pkt 3, 154].
  • Zarządzanie Mieniem: Do jego zadań należy bieżący zarząd mieniem komunalnym przekazanym Sołectwu [§ 12 ust. 1 pkt 4, 154]. Może zawierać umowy najmu, dzierżawy, użyczenia mienia komunalnego na okres nie dłuższy niż 3 miesiące [§ 42 ust. 2, 198]. Należy jednak odnotować, że zgodnie z Załącznikiem nr 3 do Statutu, aktualnie brak jest przekazanego mienia komunalnego [§ 39 ust. 2, 206].
  • Reprezentowanie Gminy: Sołtys reprezentuje Gminę w wykonywaniu zarządu mieniem komunalnym przekazanym Sołectwu, w tym składanie oświadczeń woli, na podstawie pisemnego pełnomocnictwa Burmistrza [§ 12 ust. 1 pkt 8, 155].
  • Czynności Administracyjne: Wykonuje powierzone mu przepisami prawa zadania z zakresu administracji publicznej [§ 12 ust. 1 pkt 7, 154].
  • Potwierdzanie Usług: Potwierdza wykonanie usług na rzecz Gminy (na podstawie umów sprzedaży, dostawy, zlecenia itp.), oraz zgłasza zastrzeżenia do ich wykonania [§ 12 ust. 1 pkt 9, 156].

2. Uprawnienia Organizacyjne i Kontrolne

Sołtys pełni funkcję organizatora prac Sołectwa, zwłaszcza w zakresie relacji z organem uchwałodawczym (Zebraniem Wiejskim) i organem wspomagającym (Radą Sołecką):

  • Zwoływanie Organów: Sołtys zwołuje Zebrania Wiejskie (z własnej inicjatywy lub na pisemny wniosek co najmniej 10% uprawnionych mieszkańców) [§ 15 ust. 1, 162; § 12 ust. 1 pkt 1, 154] oraz posiedzenia Rady Sołeckiej [§ 12 ust. 1 pkt 2, 154; § 160].
  • Przewodniczenie: Przewodniczy posiedzeniom Rady Sołeckiej [§ 160].
  • Finanse (przesunięcia): W ramach podziału zatwierdzonych środków, Sołtys (w porozumieniu z Radą Sołecką) dokonuje przesunięć środków wynikających z różnic kosztorysowych z kwotami przetargowymi na inne zadania uchwalone przez Zebranie Wiejskie [§ 12 ust. 1 pkt 10, 156].
  • Informowanie Mieszkańców: Informuje mieszkańców o zarządzeniach Burmistrza, zwłaszcza zawierających przepisy prawa miejscowego, oraz o komunikatach i obwieszczeniach, np. poprzez wywieszenie na tablicach ogłoszeń [§ 12 ust. 1 pkt 11, 156].

3. Obowiązek Sprawozdawczości

Sołtys ponosi odpowiedzialność przed Zebraniem Wiejskim (ZW) za swoją działalność i wykorzystanie środków:

  • Roczne Sprawozdanie: Na Zebraniach Wiejskich Sołtys przedkłada roczne sprawozdanie ze swojej działalności, w tym z wykonania planu finansowo-rzeczowego Sołectwa lub zadań z funduszu sołeckiego, oraz działalności Rady Sołeckiej [§ 12 ust. 3, 158].
  • Przekazywanie Dokumentów: Uchwały i protokoły Zebrania Wiejskiego Sołtys przekazuje Burmistrzowi oraz Przewodniczącemu Rady w terminie 14 dni od dnia podjęcia uchwały [§ 9 ust. 1, 152].
  • Protokoły zdawczo-odbiorcze: Po zakończeniu kadencji, Sołtys przekazuje nowo wybranemu Sołtysowi dokumentację, pieczątki oraz mienie ruchome w terminie 14 dni [§ 12 ust. 6, 159].

4. Wybór, Kadencja i Ochrona Prawna

Sołtys jest wybierany w ramach wyborów powszechnych w głosowaniu tajnym, bezpośrednim [§ 22 ust. 1, 166].

  • Kadencja: Kadencja Sołtysa trwa 5 lat od dnia wyboru [§ 5 ust. 1, 147]. Po upływie kadencji, Sołtys pełni swoją funkcję do czasu objęcia jej przez nowo wybranego Sołtysa [§ 5 ust. 3, 148].
  • Kandydowanie: Kandydatem może być mieszkaniec Sołectwa posiadający czynne i bierne prawo wyborcze do Rady, który wyrazi pisemną zgodę na kandydowanie [§ 22 ust. 2, 166; § 23 ust. 4, 168].
  • Ochrona: Sołtys korzysta z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym [§ 12 ust. 4, 158].

Opracowano na podstawie materiałów BIP